تاریخچه توئیچ (Twitch) و مردی که تمام زندگی اش را زنده پخش کرد
به گزارش ساری فان، جهانی رسانه های دیجیتال امروزی بدون نام توئیچ (Twitch) چیزی کم دارد. پلتفرمی که اکنون به غول بی رقیب پخش زنده (Live Streaming) تبدیل شده، ریشه در یک ایده دیوانه وار و جسورانه دارد که در سال 2007 میلادی شکل گرفت. همه چیز از یک کلاه لبه دار و یک دوربین کوچک آغاز شد که قرار بود زندگی خصوصی یک جوان را به صورت بیست وچهار ساعته به کل جهان نشان دهد. این ایده که در ابتدا راهی برای فرار از بی حوصلگی یا شاید کسب معروفیت به نظر می رسید، ناخودآگاه سنگ بنای صنعتی را بنا نهاد که امروزه میلیاردها دلار ارزش دارد و فرهنگ تعاملات آنلاین را برای همواره تغییر داد. در این مقاله به آنالیز ابعاد پنهان این سفر پرماجرا می پردازیم.
01
جاستین کان و تولد لایف کستینگ
در سال 2007 میلادی جاستین کان (Justin Kan) تصمیمی گرفت که در آن موقع غیرممکن و حتی مضحک به نظر می رسید. او یک دوربین را به کلاه خود متصل کرد و به وسیله یک کوله پشتی مجهز به مودم های متعدد، زندگی خود را به صورت شبانه روزی در وب سایتی به نام جاستین تی وی (Justin.tv) پخش کرد. این پدیده که لایف کستینگ (Lifecasting) نامیده شد، اولین کوشش جدی برای تبدیل زندگی عادی به یک نمایش واقعی (Reality Show) بدون توقف بود. جاستین حتی در زمان خواب، غذا خوردن و دیدار های خصوصی نیز دوربین را خاموش نمی کرد. این اقدام جاستین در واقع آزمونی برای تحمل روانی انسان در برابر نگاه همیشگی غریبه ها بود.
02
کابوس های فنی در دوران اینترنت دیال آپ
اجرای یک پخش زنده بیست وچهار ساعته در سال 2007 یک کابوس مهندسی بود. در آن دوران پهنای باند اینترنت به شدت محدود بود و تکنولوژی فشرده سازی ویدیو به پیشرفت امروز نرسیده بود. تیم فنی جاستین مجبور بود چندین مودم نسل سوم (3G) را با هم ترکیب کند تا بتواند پهنای باند لازم برای ارسال تصویر را فراهم کند. قطعی های مکرر، داغ شدن بیش از حد تجهیزات و وزن سنگین باتری هایی که جاستین باید با خود حمل می کرد، از چالش های فیزیکی این پروژه بود. آن ها عملاً در حال اختراع چرخ در دنیای استریمینگ بودند و بسیاری از پروتکل هایی که امروزه به صورت استاندارد در توئیچ استفاده می شوند، ریشه در خطاهای فنی آن دوران دارند.
03
جادوی چت و قدرت جامعه سازی
یکی از جالب ترین حقایق درباره آغاز توئیچ این است که مردم پس از مدتی از دیدن کارهای روزمره جاستین خسته شدند. خرید کردن یا مسواک زدن او دیگر جذابیتی نداشت اما بخش چت زنده (Live Chat) که در کنار ویدیو قرار داشت، تبدیل به یک پدیده شد. کاربران متوجه شدند که بیش از آنکه به زندگی جاستین اهمیت بدهند، به مصاحبه با یکدیگر درباره آنچه می بینند علاقه دارند. این اولین جرقه شکل گیری جوامع مجازی (Virtual Communities) در لحظه بود. هویت توئیچ از همان ابتدا نه بر پایه محتوا، بلکه بر پایه تعامل (Interaction) شکل گرفت. این موضوع در روانشناسی اجتماعی به عنوان احتیاج به تعلق در فضاهای دیجیتال شناخته می شود که توئیچ به خوبی به آن پاسخ داد.
04
شوخی های خطرناک و دردسرهای پلیس
پخش زنده مکان دقیق جاستین را نشان می داد و این موضوع باعث بروز مشکلاتی شد که امروزه به آن سواتینگ (Swatting) می گویند. کاربران اینترنتی برای شوخی یا آزار، با پلیس تماس می گرفتند و گزارش های دروغین از جنایت در محل حضور جاستین می دادند. چندین بار نیروهای ویژه پلیس به خانه یا محل حضور او یورش بردند در حالی که هزاران نفر در حال دیدنی این صحنه ها به صورت زنده بودند. این حواشی نشان داد که حریم خصوصی (Privacy) در دنیای پخش زنده چقدر آسیب پذیر است. این چالش ها باعث شد قوانین سختگیرانه ای در نسخه های بعدی سایت وضع شود تا امنیت استریمرها حفظ شود.
05
تغییر مسیر به سمت دنیای گیمینگ
پس از مدتی جاستین تی وی به دسته های مختلفی تقسیم شد. مدیران سایت متوجه شدند که بخش بازی های ویدئویی (Gaming) با سرعتی غیرقابل باور در حال رشد است. گیمرها از این پلتفرم برای نشان دادن مهارت های خود و آموزش به دیگران استفاده می کردند. در سال 2011 میلادی تصمیم گرفته شد که بخش گیمینگ به یک سایت مجزا به نام توئیچ تغییر نام دهد. این چرخش استراتژیک یکی از پیروز ترین تصمیمات تاریخ سیلیکون ولی (Silicon Valley) بود. آن ها متوجه شدند که برخلاف زندگی معمولی، بازی های ویدئویی پتانسیل نامحدودی برای ایجاد هیجان و محتوای بصری دارند و مخاطبان این حوزه وفاداری بسیار بالایی دارند.
06
جنگ آمازون و گوگل بر سر توئیچ
در سال 2014 توئیچ به قدری بزرگ شده بود که غول های فناوری برای تصاحب آن وارد رقابت شدند. ابتدا شایعاتی مبنی بر خرید توئیچ به وسیله گوگل به گوش می رسید تا آن را با یوتیوب (YouTube) ادغام کند. اما در نهایت این شرکت آمازون (Amazon) بود که با پیشنهادی حدود 970 میلیون دلار، توئیچ را از آن خود کرد. جف بزوس (Jeff Bezos) پتانسیل توئیچ را نه فقط در ویدیو، بلکه در هم گرایی رسانه و تجارت الکترونیک می دید. این خرید باعث شد توئیچ به منابع نامحدود ابری آمازون (AWS) دسترسی پیدا کند و زیرساخت های خود را برای میزبانی از میلیون ها بیننده همزمان تقویت نماید.
07
پدیده عجیب توئیچ پلیز پوکمون
یکی از بزرگ ترین آزمایش های اجتماعی تاریخ اینترنت در توئیچ رخ داد. در کانالی به نام توئیچ پلیز پوکمون (Twitch Plays Pokémon) هزاران کاربر به طور همزمان با تایپ کردن دستورات در چت، یک شخصیت واحد را در بازی کنترل می کردند. این هرج ومرج مطلق منجر به شکل گیری یک هوش جمعی (Collective Intelligence) شد. این رویداد ثابت کرد که توئیچ فقط مکانی برای دیدن نیست، بلکه فضایی برای مشارکت فعال است. این پدیده حتی توجه جامعه شناسان را به خود جلب کرد تا نحوه همکاری انسان ها در شرایط آنارشی دیجیتال را آنالیز نمایند. این رویداد با ثبت در کتاب رکوردهای گینس، نام توئیچ را فراتر از دنیای گیمینگ برد.
08
ارتباط با سندرم نمایش ترومن
پخش زنده زندگی جاستین کان شباهت عجیبی به فیلم نمایش ترومن (The Truman Show) داشت. روان پزشکان در آن دوران اصطلاحی را به نام سندرم نمایش ترومن عنوان نمودند که در آن فرد تصور می نماید تمام زندگی اش در حال پخش شدن برای دیگران است. تفاوت در این بود که جاستین داوطلبانه این کار را انجام می داد. این موضوع پرسش های اخلاقی زیادی را درباره تاثیرات بلندمدت عدم حفظ حریم خصوصی بر سلامت روان (Mental Health) عنوان نمود. توئیچ امروزه با دسته بندی فقط چت (Just Chatting) دوباره به همان ریشه ها بازگشته است، جایی که استریمرها ساعت ها درباره مسائل روزمره با مخاطبان خود صحبت می نمایند.
09
فرهنگ ایموجی ها و زبان اختصاصی
توئیچ زبانی مخصوص به خود دارد که به وسیله شکلک ها یا همان ایموت ها (Emotes) بیان می شود. مشهورترین آن ها کاپا (Kappa) است که برای نشان دادن کنایه و تمسخر به کار می رود. این تصویر متعلق به یکی از کارمندان اولیه جاستین تی وی است. این فرهنگ به قدری در عمق اینترنت نفوذ نموده که کاربران در پلتفرم های دیگر نیز از این اصطلاحات استفاده می نمایند. این ایموت ها در واقع ابزارهای ارتباطی غیرکلامی هستند که به مخاطب اجازه می دهند در کسری از ثانیه احساس خود را در میان سیل بزرگ پیغام های چت به استریمر منتقل کند.
10
اقتصاد استریمینگ و اشتراک های پولی
توئیچ مدلی از عایدیزایی را معرفی کرد که قبل از آن به این شکل وجود نداشت. سیستم اشتراک (Subscription) و اهدا (Donation) به هواداران اجازه داد مستقیماً از محتواساز مورد علاقه خود حمایت نمایند. این مدل مالی باعث شد که استریمینگ از یک تفریح ساده به یک شغل تمام وقت تبدیل شود. بعضی از استریمرهای تراز اول سالانه میلیون ها دلار عایدی دارند. این موضوع باعث تغییر نگاه جامعه به مفهوم کار (Work) شد و نشان داد که تفریح و تعامل اجتماعی می تواند به مقدار مشاغل سنتی سودآور باشد.
11
تأثیر بر صنعت موسیقی و حق امتیاز
یکی از چالش های بزرگ توئیچ در سال های اخیر، قوانین حقوق معنوی یا حق امتیاز (Copyright) بوده است. در ابتدا استریمرها بدون محدودیت از موسیقی های معروف در پس زمینه استفاده می کردند. اما با بزرگ شدن پلتفرم، شرکت های بزرگ موسیقی وارد عمل شدند و موجی از اخطارهای قانونی را روانه توئیچ کردند. این موضوع باعث شد توئیچ سیستم های تشخیص اتوماتیک صدا را راه اندازی کند و حتی بخش های ضبط شده ویدیوها را بیصدا کند. این تقابل نشان داد که قوانین سنتی حق امتیاز هنوز با سرعت دنیای استریمینگ هماهنگ نشده اند.
12
روابط فرااجتماعی و دلبستگی کاربران
توئیچ بستری برای شکل گیری روابط فرااجتماعی (Parasocial Relationships) است. مخاطبان ساعت ها به دیدنی یک نفر می نشینند، با او صحبت می نمایند و به مرور احساس می نمایند که او را به خوبی می شناسند و با او دوست هستند، در حالی که استریمر هیچ شناخت شخصی از تک تک آن ها ندارد. این پدیده از نظر جامعه شناختی هم فرصت است و هم تهدید. از یک سو تنهایی افراد را کاهش می دهد و از سوی دیگر می تواند باعث دلبستگی های کاذب و آسیب های عاطفی شود. توئیچ به خوبی از این پیوند عاطفی برای پایداری پلتفرم خود استفاده نموده است.
13
فراتر از گیم؛ آشپزی، هنر و سیاست
اگرچه توئیچ با گیمینگ به اوج رسید، اما امروزه به بستری برای انواع محتوا تبدیل شده است. دسته هایی مانند هنر (Art)، موسیقی (Music) و حتی سیاست در توئیچ بسیار فعال هستند. در دوران انتخابات کشورهای مختلف، بسیاری از سیاستمداران از توئیچ برای برقراری ارتباط با نسل جوان (Gen Z) استفاده می نمایند. این تنوع نشان می دهد که فرمت پخش زنده و تعامل چت، برای هر نوع محتوایی کارآمد است و محدود به بازی های ویدئویی نمی شود. توئیچ اکنون رقیبی جدی برای تلویزیون های سنتی در جذب مخاطبان زیر 30 سال است.
14
میراث جاستین کان برای آینده
امروز جاستین کان دیگر در مدیریت مستقیم توئیچ نقشی ندارد، اما میراث او در تمام بخش های اینترنت دیده می شود. اینستاگرام لایو (Instagram Live)، تیک تاک (TikTok) و بسیاری از پلتفرم های دیگر مدیون جسارت او در سال 2007 هستند. او ثابت کرد که شفافیت (Transparency) و به اشتراک گذاری لحظه ای زندگی، جذابیتی ذاتی برای انسان ها دارد. اگرچه ایده پخش 24 ساعته زندگی شخصی بازنده شد، اما باعث تولد پلتفرمی شد که نحوه دیدنی ویدیو را در کل دنیا تغییر داد. او اکنون به عنوان یک سرمایه گذار خطرپذیر به حمایت از ایده های جسورانه دیگر می پردازد.
نوشته های مرتبط با داستانهای واقعی شرکت های بزرگ
- 12 نکته شگفت انگیز درباره برند ایوون (Avon) که باید بدانید: از کتاب فروشی دوره گرد تا امپراتوری عطر
- تاریخچه بی ام و؛ از ممنوع شدن ساخت موتورهای هواپیما تا پادشاهی جاده ها
- سرعت باورنکردنی زارا (Zara) در کشف مد های نو و فاصله تنها 2 هفته ای طراحی تا عرضه!
- 14 دانستنی باورنکردنی درباره لگو (LEGO) که از یک فاجعه به دنیا آمد
- ناوگان نظامی پپسی؛ وقتی یک نوشابه ساز ششمین ارتش دریایی دنیا شد